TOLERANS ANALZ YNTEMLER VEMAK-TOL TOLERANS ANALZ SSTEM

ZET 
Birbiriyle alan paralarn montaj yapldktan sonra sorunsuz alabilmesi iin l toleranslar uygun verilmelidir. Tolerans ylmasn engellemek, ideal toleranslar belirlemek iin tolerans analizi gerekmektedir. Tolerans analizlerinde kullanlan yntemlerin bir ksm hareketli montajlarda kullanlan ve montajda vektr dngleri ile momentlerin etkilerini gz nne alarak hesaplamalar yaplabilen yntemlerdir. Bu yntemlerde montajda elde edilen fonksiyonlardan hareket edilerek tahmini varyasyonlar oluturulur ve elde edilen tahmini deerlerden sonuca ulalmaya allr. Bu almada, kullancya kolay analiz ortam salayan ve her trl montaj paralarnn analizlerini rahatlkla yapabilen yeni bir 2Blu tolerans analiz yntemi olan MAK-TOL tolerans analiz sistemi gelitirilmitir. Bu yeni yntem ile tasarm aamasnda bir geri besleme mekanizmasoluturulmutur. Bu sayede montajda riskli grlen llerin alabilecei varsaym tolerans deerleri yeniden hesaplanarak tasarmcya sunulmaktadr. malat aamasna gemeden tolerans analizlerinin sonucu deerlendirilip, bilinmeyen toleranslar hakknda yorum yaplabilmekte ve hurdaya ayrlacak para saysazaltlabilmektedir.  

1. GR
resimlerin anlalr ve tam doru olmas konusunda 
hemfikirdirler. Yetersiz bir izim paralarn Gnmzde firmalarn en nemli amalar, en ksa fonksiyonellik, retilebilirlik ve kolay muayene srede en ucuz retim yapmann yan sra en az hataledilebilme zelliklerinde deiiklikler yaplmasna rnleri retmektir. Kaliteli rnler retebilmek iin neden olacandan, hem retim hem de muayene ncelikle tasarmlarn uygun yaplmas gerekmek-maliyetlerini arttrr [1]. Tasarmc, izimleri yanltedir. Bu nedenle imalat ve kalite mhendisleri teknik anlamaya neden olmayacak ekilde yapmaldr. Bu da 
G. Samta ve M. Glesin 
ancak anlalr geometrik elemanlarn izimi, geometrik llendirme ve tolerans ile salanabilir. Para tasarm ve imalat asndan tolerans vermenin nemi; tolerans ylmasnn olmamas, kontrol ileminin aka tanmlanm olmas ve hem montajda hem de paralar birlikte alrken ortaya kabilecek sorunlar minimuma indirgemesidir. Tolerans ile teknik resimlerde belirtilmesi gereken bir ok ek bilgi anlalmaszor olan notlarla aklamaya gerek duyulmadan kolayca verilebilmektedir. Tolerans verme teknii kullanlarak; geometrik biimlere olan dorusallk, dzlemsellik, dairesellik, silindiriklik gibi ekil; diklik, paralellik, eiklik gibi ynelme ve emerkezlik, e eksenlik; simetriklik, konum gibi yerletirme; dairesel ve toplam salg gibi hareket zellikleri simgelenerek kabul edilebilir toleranslarn basite gsterilmesi salanr. Teknik resimlerde klasik llendirmenin kullanlmas nedeni ile referans dzlemlerinin belirsizlii, rnn kontrol ilemlerinde de sorunlara neden olmaktadr. Tolerans verme ile llendirilen resimlerde, parann llerinin kontrolnde hangi dzlemin referans alnacabelirtildii iin yanl anlalmalar nlenir. Ayrca muayene ilemi kolaylap daha az sre ald iin rn maliyetleri de azalm olur. Seri imalat yapan baz firmalar zamandan tasarruf iin Tam Zamannda (Just in Time) retim tekniini uygulamaktadrlar [2]. Bu yntemde, tasarmdan retime geerek imalat ve kontroln daha ekonomik olmas salanabilir. Tolerans verme ile tasarm, imalat ve kontrol mhendislerinin ayn dili konumalar salanarak, yanl anlamalar ve bu nedenle oluabilecek zaman kayb nlenmi olur. 
MAK-TOL tolerans analiz sistemi, bilinen kresel koordinat ynteminden faydalanlarak gelitirilmitir. Kresel koordinat ynteminde montaj modeli zerinde kritik grlen toleransl boyutlar vektr halkalar ile birletirilerek bu vektrlerin vektrel uzunluklar ve bal olduklar boyutlarn tolerans deerleri ileme katlarak sonuca ulalmaktadr. Bu deerler 33, 44 ve bunun gibi kare matris dizeleri halinde hesaplanmaktadr. Bu da karmak bir hesaplamann zlmesi demektir. Dier yntemlerde de yine bu tip formlletirilmi hesaplamalar kullanlmaktadr. MAK-TOL tolerans analiz sisteminde veriler, montaj paralarnn analiz edilecek toleransl llerin koordinatlarn kullanr. Bu koordinatlara tolerans deerleri dahil edilerek kresel koordinat ynteminde olduu gibi matris dizelerine dntrr. Program bu dizeleri otomatik olarak hesaplar ve sonuca ular. Dier bilinen yntemlerde de farkl formllerin kullanlmas ile uzun sren hesaplamalar sonucunda analiz yaplmaktadr. 
2. TOLERANSLARA UYGULANAN TEKNKLER 
Bilgisayar teknolojisindeki gelimeler, tasarm ve retim aamalarnda bir btn oluturan mekanik 
Tolerans Analiz Yntemleri ve Mak-Tol Tolerans Analiz Sistemi 
paralara uygulanacak toleranslarn daha etkili bir biimde deerlendirilmesini mmkn klmtr. zellikle son yirmi yllk dnemde toleranslandrma, tolerans analizi, tolerans sentezi ve toleranslarn dorulanmas konusunda yaplan almalar, hem bilimsel platformda hem de uygulama alanlarnda byk bir ivme kazanm durumdadr [3]. Genel olarak toleranslara uygulanan teknikler u ekilde sralanabilir; 
 
Tolerans atama, 

 
Tolerans analizi, 

 
Tolerans sentezi, 

 
Toleranslarn dorulanmas. 


2.1. Tolerans Atama 
rn boyutlar iin sktolerans zellikleri, nihai rn maliyetlerini arttrrken, geni toleranslar ise atk para maliyetlerinde bir arta veya montaj problemlerinin yaanmasna sebep olmaktadr. Bu nedenle; toleranslarn atanmasnda en iyi kararlarn verilmesi byk nem arz etmektedir [3].  

2.2. Tolerans Analizi  
Tolerans analizi ve toleranslarn st ste gruplandrlmas, tolerans belirleme ve atama ileminin genelde paradan paraya esasna dayanmasndan dolaynemlidir. Bu sebeple tolerans analizi, tm tasarm snrlamalarn karlamaydorulamak iin Toleranslarn Kontrol Prensibi olarak tanmlanabilir [4]. Bir baka deyile tolerans analizi; retimde dk maliyette yksek kalite elde etmek amacyla toleransl llerden hareket ederek tolerans verilmeyen kritik llerdeki deiikliklerin belirlenmesi ve bu sayede ideal olan tolerans tespitinin yaplmasdr [5]. 
Tolerans analizinin amac rn boyutlarnn bir fonksiyonu olan herhangi bir byklk deiimini belirlemektir [6]. Genelde lleri ieren bu byklkler, tasarm fonksiyonlar olarak isimlendirilirler. Tolerans analiz ilemleri, retim esnasnda unsur l ve zelliklerini bir araya toplayarak deerlendirme yapar ve deerlendirme sonularn mevcut deerlerle karlatrr [7]. 
2.2.1. Tolerans analiz yntemleri 
Tolerans analizinde kullanlan yntemlerin bir ksmsonulara ulamak iin, bir ksm da elde edilen sonular zerinde tahmini deer reterek en ideal sonucu elde etmek iin kullanlr. Tolerans analizinde yaygn olarak kullanlan yntemler; 
 
Aritmetiksel en kt durum, 

 
statistiksel en kt durum, 

 
Dorusallatrma, 

 
Sistem momentleri, 


 
Karelere blme, 

 
Gvenilirlik indeksi, 

 
Monte Carlo Simlasyon yntemidir. 


Yntemler ierisinde yaplan varyasyon deerlendirmesi sonucunda elde edilen temel verilerin sonularnn tespiti iin iki temel art gerekmektedir. Bunlar, analiz yaplacak olan unsur montaj parasolmal ve paralar arasnda vektrel bir babulunmaldr [8]. Analizde elde edilen hassasiyetler bilinen toleranslar ile birletirilerek istenilen tolerans deerlerinin tespitinde bu yntemler kullanlmaktadr. Bu yntemler arasnda yer alan Aritmetiksel En Kt Durum ve statistiksel En Kt Durum yntemleri kendi bana kullanld gibi her bir yntemin sonunda yardmc deerlendirme arac olarak da kullanlabilir [9]. 





Aritmetiksel en kt durum yntemi 
Aritmetiksel en kt durum yntemi, l snrlarntolerans analizine dahil ederek farkl bir yaklam sunar. Bu yaklamda elde edilen hassasiyet deerleri mutlak deer iine alnarak, bu hassasiyetin ait olduu tolerans deeri ile arplr ve ortalama tolerans deeri hesaplanr [10]. 

statistiksel en kt durum yntemi 
Bu metot, aritmetik metot gibi, analizleri deerlendirmek iin l snrlarn kullanr. Bununla beraber, aritmetik metodun aksine bir montajdaki para llerinin olaslk dalm erisiyle izlenme durumunu da dikkate alr [11]. Son montaj llerinin frekans dalm erisi, bir olaslk dalm erisiyle izlenir ve oluturulan hassasiyet matrislerinin her bir satrna uygulanr. Elde edilecek tolerans deerlerine istatistiksel bir yaklam sunar. 

Dorusallatrma yntemi 
Dorusallatrma metodu Taylor Serilerinde montaj fonksiyonlarnn tanmlanmas asndan kullanlmaktadr. Tanmlanan bu montaj fonksiyonu erevesinde varyasyon kt durum yada istatistiksel model olarak tolerans birikimi iin deerlendirilir [12]. Kullanm asndan istatistiksel ve en kt durum metodunu iine alan bu metot, montaj paralarnda bulunan ve dorusal olmayan uzunluklardoru gibi kabul ederek analize yardmc olur [13]. 

Sistem momentleri yntemi 
Sistem momentleri, montaj unsurlarnn istatistiksel dalmlarnn moment artlarndaki durumlarnmontaj varyasyonunu ierisine dahil ederek analiz eden istatistiksel bir metottur. Bu yntemde ilk drt momentin varyasyonu, dorusal ve erisel dalmda gvenilirlik ynnden anlam ifade etmektedir [14]. Bu yntemde ortak prosedr, montaj deikeninin ilk 
G. Samta ve M. Glesin 
drt momentinin kararlatrlmas ve bu eletirilen dalmlarn sistem performansnn tanmlanmasnda kullanlabilir olmasdr. Sistem momentleri sayesinde analiz esnasnda kuvvetlerin de etkisi gz nne alnr [15]. 

Karelere Blme Yntemi 
Kareletirmenin ana fikri, montaj fonksiyonunda olasdeiim gsterecek momentlerin deerlendirilmesi olarak tanmlanr. Bu metoda moment fonksiyonunun oluumu nmeriksel bir kaynam ile gereklemektedir [16]. Tasarmlarda kullanlan mhendislik limitleri, montaj dalmnn sonu deerlerine uygulanp sistemin istatistiksel performansn tahmin etmede kullanlr. Limitlerin dahil edilmesiyle kullanlan bu yntem, olduka kark montajlarn analizlerinde tercih edilir. 

Gvenilirlik indeksi 
Gvenilirlik indeksi ilk olarak yapsal mhendislik uygulamalarnda kullanlm, orijinal yapsgelitirilerek ikinci dereceden momentlerin dahil edilmesiyle gvenilirlik indeksi olarak tanmlanmtr. Bu karmak metot bugnlerde mekanik tolerans analizine uygulanmaktadr [17]. Gvenilirlik indeksi, montajda lsel adan ret edilecek paralarn yzde olarak orannn tahminini yaparak her tip mhendislik limitlerin tolerans yaklamlarnda kullanlabilmektedir. ok kullanlan bir yntem olmamakla birlikte tahmini deerlere dayanan bir yaps vardr. 


Monte Carlo Simlasyon Yntemi 
Bir tasarm fonksiyonunun davrann kontrol eden rn boyut ve deikenleri Tasarm Fonksiyon Deikenleri olarak adlandrlr [18]. Kesin bir tasarm fonksiyonu gerektirmeden geometrik toleranslar kullanarak tolerans analizi yapabilmek iin uygun yntemlerden birisi de Monte Carlo Simlasyonu Yntemi olarak grlmektedir [19]. Monte Carlo Yntemi, para retim zamann ve maliyeti arttrmada uygun sonular (yntemin gvenilirlik snrlar ierisinde) vermektedir. MCSYnde ise tasarm deikenleri lineer olsa da, olmasa da uygulanabilir. Yntem, analiz edilecek montaj modelinin, uygun rneklenmesini reterek alr. Her montaj rnei, her anma boyutu iin varsaylan istatistiksel dalmlar rasgele kullanarak retilen bir dizi lye karlk gelen para rneklerinden ibarettir [20]. retilen her montaj rneinin, belirlenen tasarm snrlamalarn karlayp karlamad kontrol edilir. Bylece, her tasarm snrlamas iin istatistiksel dalm oluturulabilir. Bu sebeple, montajn kabul veya ret olaslklar tahmin edilebilir.  

2.3. Tolerans Sentezi  
Tolerans analizinde, l toleranslarbilinir ve nihai 
G. Samta ve M. Glesin 
bir l zerindeki tolerans belirlenir. Bir tasarm fonksiyonuyla ilgili olarak, fonksiyonun deikenlii elde edilir. Tolerans sentezi bunun tersi bir problemdir. Bir l zerindeki tasarm fonksiyonunun msaade edilebilir toleranslar veya msaade edilebilir deiimler bilinir ve l toleranslar belirlenir. Tolerans analizi kavramnda olduu gibi, tolerans sentezi iin de matematiksel programlamaya dayal baz yntemler kullanlmaktadr. Taguchi ad verilen yntem tecrbeye dayaltasarm prensiplerini ele alr. 

2.3.1. Taguchi yntemi 
Taguchi ynteminin genel fikri, kk faktoriyel ya da ortogonal dzenlemeleri deneysel ynden hesaplanan unsurlarn varyasyonlarn montaj varyasyonlarna uyarlayp tahmini olarak hesaplamalar yapar. Bu yntem ak ya da kapalfonksiyonlarn hepsine uygulanabilmektedir. Taguchinin rn ya da sre optimizasyonu iinde; sistem tasarm, parametre tasarm ve ayn zamanda tolerans tasarm vardr. Sistem tasarm yenilik, bilimsel bilgi, mhendislik bilgisi, malzeme ve paralarn seimi ile baz sre parametrelerinin geici olarak belirlenmesini gerektirir. Geici deerler parametre tasarm srasnda, belirlenen dnem iinde test edilirler ve en iyi dzeyler saptanr [21]. Bylece evresel artlara kar en duyarsz rn parametre deerleri belirlenmi olur ve maliyette herhangi bir art olmakszn kalitede ilerleme salanr. Taguchi Yntemi, Taylor Serileri Yntemi ve Kareselletirme Yntemi istatistiksel yntemler olup, birbirleriyle beraber kullanlmaktadr [22].  

3. MAK-TOL TOLERANS ANALZ SSTEM
Tolerans analizinin hedefi; en az maliyetli retimlere msaade etmek, atlan para saysn azaltmak ve retimde yer alan paralarn imalat maliyetlerini en aza indirmek iin ideal olan geometriden mmkn olduu kadar ok az sapmaya izin vermektir. 
Tolerans Analiz Yntemleri ve Mak-Tol Tolerans Analiz Sistemi 
Bu aamada imalatta kullanlan yntemlerde tolerans verme ilemleri sistematik olmad iin tecrbelerle tespit edilmekte ve defalarca deiiklik yapmak suretiyle sonuca gidilmeye allmaktadr. 
Analiz sistemi, tolerans analizinde kullanlan Kresel koordinat ynteminden faydalanlarak yeni bir teknik gelitirilerek hazrlanmtr. Kresel koordinat ynteminde, bir montaj grubunda kritik olarak grlen boyutlar vektr halkalar ile birletirilerek alnan deerler matris dizelerine yerletirilir ve bir dizi hesaplamayla sonuca ulalr. Gelitirilen MAKTOL tolerans analiz sisteminde ise bu deerler iki boyutlu olarak hazrlanm ve AutoCAD ortamnda izilmi montaj resminin koordinatlardr. Bu koordinatlar alan MAK-TOL tolerans analiz program kresel koordinat yntemine benzer hesaplamalarla sonuca ular. Alnan koordinat deerleri kullanc tarafndan riskli grlen llerden olumaktadr. Kullanc bu lleri gerektii gibi renklendirerek DXF formatnda kayt eder. Kayt edilen analiz dosyas gelitirilen bu programda alarak analize tabi tutulur. Analiz ilemleri ok ksa bir srede gereklemektedir. Bu dier analiz yntemlerine gre byk bir avantajdr. 
MAK- TOL tolerans analiz sisteminde sorunsuz retim yaplabilmesi ve limitler dnda tolerans ylmasnn en aza indirilebilmesi iin tasarmdan retime kadar her aamada oluabilecek olumsuz artlar gz nnde tutulmutur. Bu olumsuz artlar: 
	
Tasarmdan kaynaklanan l farkllklar, 

	
Parann modelinden karlan ilk llerdeki yanllklar, 

	
Tasarmdaki l farkllklar, 

	
Toleransz kritik llerde oluabilecek deimeler. 


Kurulan tolerans analiz sisteminin ilem basamaklarekil 1de gsterilmitir. 


ekil 1. Gelitirilen tolerans analiz sisteminin ilem basamaklar
ekil 1de grld gibi tasarmc retimi yaplacak olan montaj parasnn tasarmn CAD ortamnda hazrlayarak gerekli llendirme ve toleranslarn verilmesini geekletirir. Tasarm gerekletirilen montaj paras MAK-TOL tolerans analiz programtarafndan alnarak izim verileri okunur. Bilinen tolerans deerlerin yorumlanmas yaplarak riskli ller belirlenir ve retim iin uygun tolerans deerleri hesaplanarak sonular alnr. malat srasnda karlalan l kayplar seri retimde istenmeyen bir durumdur. zellikle toleransl llere sahip paralar d etkenlerle, tezgah hatalaryla ya da operatrn dikkatsizliiyle istenilen llerde ilenemeyebilir. 
Bu durum ise, seri retime giren paralarda hurda para saysn arttrmakta buna paralel olarak da maliyeti ykseltmektedir. Gelitirilen tolerans analiz yntemi kullanarak tolerans analizi ile bu tip sorunlar nceden tahmin edilip engellenebilmesi amalanmtr. 
ekil 2de rnek bir montaj resmi gsterilmitir. Delme kalbolarak tasarlanan bu montaj parasnn tolerans analizini gerekletirmek iin tasarmcbilinen l ve toleranslar ile bilinmeyen lleri seerek montaj analize hazrlar ve montaj programda analiz edilir. 
Kullanm asndan sadeletirilmi bir men tasarmbulunan programda, kullancdan herhangi bir veri girilmesi istenmez. lemler komut butonlaryla 
G. Samta ve M. Glesin 
kolaylkla yaplmaktadr. Programn balang ekrannda okunan deerlerin gsterildii bir girimens bulunmaktadr (ekil 3). 
ekil 3de analizi yaplan bir montaj resminden alnan analiz deerleri grlmektedir. bilinen llerle ifade edilen blmde toleransl llerin l ve koordinat deerleri yer almaktadr. Bilinmeyen ller blmnde ise tolerans hesaplanacak kritik llerin l ve koordinat deerleri yer almaktadr. Toleranslarn hesapland tolerans analiz ekrannda tolerans deerleri farkl kombinasyonlarda hesaplanabilmektedir. Farkl modllerin yerletirildii programda, tolerans deerlerindeki deimeler hesaplanarak ekrana yazdrlmaktadr (ekil 4). 
Programda, bilinen toleranslar tm st limitte olursa, tm alt limitte olursa, yar yarya olursa (%50, %50) ve serbest seenekler yardm ile bilinmeyen toleranslarn nasl etkilendii gzlemlenebilmektedir. ekil 5de st limit modlne gre hesaplanan tolerans deerleri ve bu deerlerin ait olduu ller grlmektedir. Farkl modller ile desteklenen bu blmde analiz bilinen tolerans deerleri zerinden farkl kombinasyonlarla hesaplama yapmaya olanak vermektedir. Her bir modl iin hesaplanan tolerans deerleri sonular mensnde nominal llere eklenerek analize giren kritik llerle beraber gsterilebilmektedir (ekil 4 - 5). stenildii taktirde llere uyarlanm tolerans deerleri grafiksel olarak da programn grafik blmnde gsterilebilmektedir. 


ekil 2. Delme kalb montajnda belirlenen bilinen ve bilinmeyen ller A bilinen ller ve toleranslar, B bilinmeyen ller (tolerans hesaplanacak ller)
G. Samta ve M. Glesin Tolerans Analiz Yntemleri ve Mak-Tol Tolerans Analiz Sistemi 

ekil 3. MAK-TOL tolerans analiz program balang mens 

ekil 4. Tolerans hesaplama mens ekil 5. Sonular mens 

ki boyutlu montaj paralarnn analizinin yaplmasiin tasarlanm olan program, 25-30 paralmontajlarda da rahatlkla kullanlabilmektedir. MAKTOL tolerans analiz sisteminde en nemli nokta analizi yaplacak olan montaj parasndaki llerin tam ve anlalr biimde belirlenmesi gerekmektedir. Tasarm aamasnda montajn analize hazrlanmasiin iki nemli hususa dikkat edilmelidir. Toleranslller bilinen l olarak kabul edilir, kritik olarak dnlen ve tolerans deerleri ya da dier bir deyile sapma miktarlar hesaplanacak ller ise bilinmeyen l olarak ifade edilir. Montaj grubunda bir btn olarak dnldnde retim esnasnda toleranslbilinen llerdeki olas l farkllklar ile ortaya kabilecek kritik llerdeki deimeler ve bu llere ait olan toleranslarn hesaplamas bu ekilde yaplmaktadr. Bu sistemdeki ama, montajn retimine geilmeden nce karlalabilecek l farkllklarn ve sapmalarn nceden hesaplanarak bir simlasyon modlnn oluturulmasdr. Bylece nceden hesaplanacak olan tolerans deerleri ve sapmalar sayesinde retim esnasndaki l yanllklarnn ve buna paralel olarak hurdaya atlacak para says en aza indirgenecektir. 


4. SONU 
Tolerans analizinde kullanlan genel yntemler bir dizi hesaplamalar gerektirmektedir. Aritmetiksel en kt durum ve istatistiksel en kt durum yntemi hemen hemen btn yntemlerde net sonulara ulamak iin kullanlr. Bu iki yntemde, hesaplanan deerler bilinen tolerans deerleriyle ileme konularak sonular hesaplanr. Analiz yaplacak montaj parasnda iki boyutlu ya da  boyutlu olarak dng halkalar ile oluturulan analiz modelleri ile elde edilen deerler ile bu yntemler kullanlabilmektedir. Dorusallatrma metodunda montaj modelleri zerinde uygulanan bir dizi vektr halkalarn izdmlerini X, Y ve Z koordinat dzlemleri zerinde dnlerek elde edilen izdm ve a deerleri bu yntem ierisine uygulanarak sonulara ulalr. Bu yntemde montaj parasnn hareketli kritik grlen belli bir blmnde ya da montajn kullanlaca yere gre paralarn ileyisrasna gre yerletirilen vektr halkalarn deerleri ileme konulmaktadr. Sistem momentleri ynteminde montaj parasnda oluabilecek kritik blgedeki kuvvetlerin moment deerleri ile hesaplama yaplmaktadr. Kareselletirme ynteminde montaj 
G. Samta ve M. Glesin 
sistemine etki eden momentlerin hesaplanmasyla ortak bir younluk fonksiyonu kartlr. Bu kartlan fonksiyon ile hesaplamalar yaplmaktadr. kan sonularn istatistiksel olarak incelenmesi ilemlerde kark bir dizi hesaplamalar da beraberinde getirmektedir. Bu yntem genellikle kark montaj sistemlerinde kullanlmaktadr. 
Bahsedilen bu ilk be yntem ile analiz edilecek montaj paralarnda mutlaka vektr halkalaryla bir dng oluturulmas zorunludur. Bu yntemlerin tek eksik ynleri btn montaj paralarnda uygulanamamalardr. Yaplan hesaplamalarda istatistiksel bir yaklam sunulmas, hesaplamalarn fazla olmas ve belirli montaj modellerinde uygulanabilir olmalarynnden kullanlabilir alanlarn da kstlamaktadr. 
Gvenilirlik indeksi, Taguchi yntemi ve Monte Carlo simlasyon yntemleri tolerans analizinde elde edilen verilerden en ideal sonulara ulalmak iin kullanlmaktadr. Taguchi ynteminde balang verileri ile oluturulan montaj fonksiyonlarndan elde edilen deerlerin tahmini olarak oluturulan bir varyasyonda uygulanmas ile elde edilen verilerin deerlendirilmesinde kullanlr. Bir nevi Monte Carloya benzeyen bu yntemin tek fark toleranslarsentezlemesidir. Monte Carlo ynteminde ise elde edilen deerler ya da balang verileri destekleyici programlar vastasyla tahmini deerlerin yorumlanmasndan ibarettir. Monte Carlo da analiz modeli farkl verilerde adetli olarak dnlerek yaklak 10.000 adede kadar farkl kombinasyon oluturularak sonular elde ederek tolerans sentezi deil analizini yapar. Elde edilen sonularn kabul edilebilir olmas iin kan sonularn tekrar etme durumunun sk olmas gerekmektedir. Sonuta elde edilen deerler ihtiyac karlyorsa montaj modeli kabul edilebilir demektir.  
Tolerans analizinde kullanlan yntemlerde sonuca ulamak iin uzun bir hesaplama gerektirmesi ve bu hesaplamalarnda istatistiksel bir yaklamla sunulmas ynnden tasarmcnn anlayabilecei bir ortam sunmamaktadr. Yntemlerin belirli ve aynmontaj paralarnda kullanlmas analiz edilebilecek montaj paralarn da kstlamaktadr. 
Gelitirilen MAK-TOL sisteminde ise, imalat srecinin ilk adm olan tolerans verme srecinde retim aamasndan nce tolerans karlatrma ilemleri yaplarak, toleranssz llerdeki sapma miktarlarhesaplanabilmektedir. Ancak bu sre ierisinde kullanc etkisi gz ard edilmeyecek kadar byktr. Verilerin doru olarak tanmlanmas, doru sonularn elde edilmesi asndan nemlidir. Sonularn elde edilmesinden sonra sonularn karlatrlmas tasarmcnn kontrol ile salanacaktr. Yine programn sonu olarak verdii deerlerin uygulanabilirliinin onaylanmas asndan son karar tasarmc verecektir. Tasarmc, uygun 
Tolerans Analiz Yntemleri ve Mak-Tol Tolerans Analiz Sistemi 
bulmad deerleri deitirerek ideal deerlere ulaacak ve mmkn olduu kadar esnek ve geri dnlere izin verecek bir retim sreci oluturacaktr. 





